Notitie 'voorstel regulering geluidshinder wijk Berg en Bos'

Inleiding.

Door het bosrijke karakter vormt de wijk Berg en Bos een rustige, natuurlijke overgang tussen de drukke stad Apeldoorn en het stille Veluwe Natura 2000 beschermd natuurgebied. Niet onlogisch bevinden zich hier, in de periferie van de stad, een aantal publiektrekkers 1). Net als de woonwijk danken deze hun aantrekkelijkheid in hoge mate aan de rust en het vele groen.

De bewoners genieten volop van hun wijk en gunnen dit plezier uiteraard ook van harte aan de bezoekers van de publiektrekkers. Omgekeerd verwachten zij van bezoekers, evenement-organisatoren en vergunningsverstrekker begrip voor hun situatie. Gezien de grote aantallen bezoekers (600.000+ op jaarbasis) kan overlast alleen met beperkende maatregelen worden voorkomen.

Overlast kent meerdere aspecten. Deze notitie beperkt zich tot geluidsoverlast. Een vigerende regeling hiervoor bestaat nog niet. In deze notitie beschrijft de wijkvereniging hoe ten aanzien van geluid bij evenementen op de openbare terreinen in en rond Berg en Bos tegemoet kan worden gekomen aan de wensen van zowel bezoekers als bewoners. De vereiste rust in de aangrenzende natuurgebieden speelt daarbij uiteraard ook een rol.

Geluid in Berg en Bos.

Berg en Bos biedt een aantrekkelijke, zeer stille woonomgeving. Door aard en ligging verstoren geluid producerende evenementen in de omgeving al heel snel de rust in de wijk en in het aangrenzend natuurgebied. Als 'architectonische buffer' tussen bebouwing en natuur fungeert Berg en Bos ook als buffer tussen geluid en rust.

Voor het verstrekken van vergunningen voor evenementen in Berg en Bos bestaat geen eenduidige maatstaf voor de toelaatbare geluidsproductie. Dit in tegenstelling tot andere delen van de stad, waarvoor de toelaatbare geluidsdruk is vastgelegd in de 'Notitie geluid en evenementen Apeldoorn, in werking getreden op 28-05-2008'.

Uit het voorontwerp Bestemmingsplan Berg en Bos en omgeving (definitief concept 19-4-12) blijkt dat de gemeente zich bewust is van de kwetsbaarheid van het gebied in en rond de wijk en dat zij een balans zoekt tussen bescherming van de omgeving en het organiseren van activiteiten in die omgeving. Het voorontwerp besteedt echter geen expliciete aandacht aan de geluidsproductie van evenementen. Slechts de bestaande horeca wordt in dit kader even genoemd als niet verstorend.

Uitwerking.
In deze notitie zijn bestaande kwalitatieve doelstellingen voor de wijk kwantitatief uitgewerkt. Al elders vastgelegde regelgeving heeft daarbij als voorbeeld gediend. De kwalitatieve doelstellingen komen onder andere voort uit het voorontwerp Bestemmingsplan, de wensen van de bewoners en de eisen voor de Ecologische hoofdstructuur / Natura2000 natuurgebieden.

1) Apenheul, park Berg en Bos met daarin het Klimbos, midgetgolfterrein, Boschbad en AGOVV-terrein

Het wordt nergens expliciet genoemd, maar het is onvermijdelijk dat evenementen in de wijk in overeenstemming moeten zijn met de aard van de omgeving. Lawaaierige popconcerten horen niet thuis aan de rand van een natuurgebied. Door de eisen die deze notitie voor stelt, wordt dit aspect automatisch afgedekt.

Voor geluidsoverlast van verkeer en industriële bronnen zijn de beperkingen vastgelegd in de wet geluidshinder. Voor geluidshinder van horeca en evenementen bestaan geen wettelijke regelingen, maar deze wet vormt ook voor deze geluidsbronnen een goed uitgangspunt. Notities en regelingen voor horeca en evenementen zijn dan ook veelal op deze wet gebaseerd. Voorbeelden zijn het 'activiteitenbesluit horeca' en het 'activiteiten besluit geluid', beiden van het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Andere voorbeelden zijn het 'Protocol geluidsmetingen Horeca' opgesteld op verzoek van het openbaar ministerie in Leeuwarden en eigen notities van gemeenten, zoals die van Coevorden en Nijmegen. Deze documenten vormden een basis voor dit voorstel.

Apeldoorn heeft haar 'Notitie geluid en evenementen Apeldoorn, in werking getreden op 28-05-2008'. De voorgestelde regeling voor de beperking van geluidshinder in Berg en Bos kan hierin worden opgenomen. Dit vraagt wel enige aanpassing van de notitie. In bijlage 1 is een concreet voorstel uitgewerkt.

Voor een bruikbare regeling zijn de volgende aspecten van belang:

- Het maximaal geluidsniveau moet kwantitatief worden vastgelegd.
- De aard van het geluid is medebepalend voor de te hanteren grenzen 2).
- De frequentie van voorkomen van evenementen moet worden gelimiteerd 3).
- Ter wille van betrouwbaarheid en reproduceerbaarheid van de resultaten moet een gestandaardiseerde meetmethode gebruikt worden.
- Om controle en evaluatie mogelijk te maken moeten er eisen worden gesteld aan de verslaglegging.

Een startpunt voor maximale geluidsoverlast wordt gevonden in het activiteitenbesluit Horeca. Dit besluit laat in de avonduren op de gevel van 'gevoelige gebouwen' een gemiddeld geluidsniveau van 45dB(A)toe en voor woningen grenzend aan de onderneming 30 dB(A). Natura 2000 hanteert een niveau van 42 dB(A)op de grenzen van het natuurgebied. Dit niveau is terug te vinden voor de milieuzones in het concept bestemmingsplan Paleis het Loo en Paleispark van januari 2013. De 'Handreiking industrielawaai en vergunningverlening' van Sonus stelt het maximale geluidsniveau in een rustig woonwijk op 45 dB(A)overdag en 40 dB(A)'s avonds. Deze voorbeeldniveaus komen goed met elkaar overeen.
Concluderend kan worden gesteld dat het geluidsniveau in een rustige woonwijk de 45 dB(A)niet zal overschrijden. Dit leidt voor de wijk Berg en Bos tot het volgende voorstel:
Geluidsniveau:
- Tussen 23:00 en 7:00 uur is geen versterkt geluid toegestaan.
- Tussen 7:00 en 23:00 uur mag het niveau van versterkt geluid bij evenementen op de grens van het evenemententerrein niet meer dan 45 dB(A)bedragen (LAeq,15 min)

2) De aard van het geluid is belangrijk omdat bronnen met veel lage tonen (bijvoorbeeld house- en popmuziek) veel storender zijn en verder dragen dan bronnen met een evenwichtig frequentiespectrum.
3) Aan de frequentie van voorkomen van evenementen moeten beperkingen worden gesteld omdat ook een geringe, maar snel op elkaar volgende geluidsbelasting als overlast wordt ervaren.

- Het niveau wordt ook in dB(C) gemeten, dit mag maximaal 13 dB hoger zijn dan de gemeten dB(A)waarde 4).

Meetmethode:
- De metingen worden uitgevoerd conform de 'Handleiding meten en rekenen industrielawaai (2004, het Ministerie van VROM)
- Het geluid wordt gemeten op de grens van het evenemententerrein 5).

Frequentie van voorkomen:
- Per jaar worden maximaal 6 evenementen met versterkt geluid georganiseerd.
- Evenementen duren niet langer dan 3 dagen achtereen 6)
- Tussen evenementen die binnen een straal van 2 km worden gehouden, wordt een periode van minimaal 20 dagen aangehouden.

Verslaglegging:
De meetresultaten worden vastgelegd in een openbaar rapport dat tenminste de volgende gegevens bevat:
- naam en functie van degene die de meting heeft uitgevoerd.
- tijdstip van de meting.
- meetlocaties en posities.
- gebruikte apparatuur, met vermelding van kalibratiedatum.
- resultaten in dB(A)en dB(C).
- aanvullende informatie met betrekking tot correctiefactoren.
- referentie naar handleiding meten en rekenen industrielawaai (2004)
In bijlage 1 is aangegeven hoe bovenstaande op eenvoudige wijze in de gemeentelijke notitie kan worden verwerkt.

Tot slot
De Wijkvereniging Berg en Bos verwacht met deze notitie een aanzet gegeven te hebben tot het vastleggen van een voor alle partijen acceptabele regeling voor de geluidsproductie bij evenementen en activiteiten in en rond haar wijk.

4) Dit is van belang voor evenementen met een afwijkend frequentiespectrum, bijvoorbeeld pop en house muziek).
5) Anders dan in andere voorschriften is het niet mogelijk te refereren naar de dichtstbijzijnde woning. Door de aard van de wijk is het niet mogelijk vast te stellen welke woning de meeste hinder ondervindt; door begroeiing en hoogteverschillen is dit niet per definitie de dichtstbijzijnde woning. Bovendien bevinden zich in de aangrenzende natuurgebieden, waar het geluid ook gemaximeerd moet worden, geen woningen.
6) Een evenement van bijvoorbeeld 5 dagen telt in deze definitie als 2 evenementen .

Bijlage 1
Voorstel voor integratie in de 'Notitie geluid en evenementen Apeldoorn'.
De gemeentelijke notitie kent drie categorieën versterkte muziek. Ten behoeve van Berg en Bos, of woonwijken in een natuurlijke omgeving in het algemeen, kan een 4e categorie gedefinieerd worden. De categorieën 1 t/m 3 zijn oplopend in geluidsniveau. Het is daarom logisch de toe te voegen categorie als '0' te classificeren en deze als volgt toe te voegen:
Categorie 0.
1) Het geluid afkomstig van versterkte muziek en de omroepinstallatie mag op de grens van het evenemententerrein niet meer bedragen dan LAeq,15 min van 45 dB(A). De dB(C) waarde mag maximaal 13 dB hoger zijn.
2) Het evenement start niet voor 7:00 uur en eindigt uiterlijk 23:00 uur.
3) Het evenement duurt niet langer dan 3 dagen achtereen.
4) Tussen evenementen die binnen een straal van 2 km worden gehouden wordt minimaal 20 dagen aangehouden.
5) De organisator informeert omwonenden over: de aard van het evenement, soort muziek, eindtijd van het evenement, telefoonnummer van de organisator om eventuele klachten door te geven.
6) Het aantal te houden muziekevenementen op locaties waar regelmatig evenementen plaatsvinden is gemaximeerd (zie bijlage 2).
7) De organisator is verantwoordelijk voor het inregelen van de geluidsapparatuur. Voor muziekevenementen die langer dan een uur duren moet de organisator middels geluidsmetingen aantonen dat hij zich houdt aan de geluidsvoorschriften.
8) De organisator moet telefonisch bereikbaar zijn voor klachten.

Toevoegen aan 'Bijlage 2':
Berg en Bos
Categorie 0 evenement: 6X
Noot: Evenementen langer dan 3 dagen worden als meerdere evenementen geteld.
Categorie 1 evenement: niet toegestaan
Categorie 2 evenement: niet toegestaan
Categorie 3 evenement: niet toegestaan

In het algemene deel van het document zal verder het volgende moeten worden toegevoegd (dit gaat dan dus ook gelden voor de categorieën 1 t/m 3):
- LAeq wordt vastgelegd op 15 minuten, dus: LAeq,15 min (Noot: voor categorie 3 evenementen zou dit conform de huidige inzichten 60 minuten moeten zijn)
- De volgende referentie naar een gestandaardiseerde meetmethode:
o De metingen worden uitgevoerd conform immissie metingen en immissieberekeningen, methode I uit 'Handleiding meten en rekenen industrielawaai, 2004, i.o.v. Ministerie VROM, Directoraat Generaal Milieubeheer en Directie geluid en verkeer'.
o Meetmicrofoon en meettoestel van de controlerende instantie zullen voldoen aan de eisen gesteld voor klasse 1 instrumenten uit NEN-EN-IEC 61672 (Elektro-akoestiek, geluidmeters). Voor meetapparatuur van de organisator/uitvoerder is klasse 2 toereikend.
- Eisen aan verslaglegging:
o Naam en functie van degene die de meting heeft uitgevoerd.
o Vermelding dat de metingen zijn uitgevoerd conform 'Handleiding meten en rekenen industrielawaai, 2004, i.o.v. Ministerie VROM, Directoraat Generaal Milieubeheer en Directie geluid en verkeer'
o Tijdstip van de meting.
o Meetlocaties en posities.
o Gebruikte apparatuur, met vermelding van kalibratiedatum en de klasse uit NEN-EN-IEC 61672 waaraan ze voldoet.
o Resultaten in dB(A)en dB(C).
o Aanvullende informatie met betrekking tot correctiefactoren.

Bijlage 2

Literatuur.

Regelgevend
- Notitie geluid en evenementen in Apeldoorn, in werking getreden op 28-5-2008
- Voorontwerp Bestemmingsplan Berg en Bos en omgeving (definitief concept 19-4-2012)
- Paleis het Loo en Paleispark, concept bestemmingsplan, januari 2013
- Activiteitenbesluit geluid, 2012 (ministerie van I en M)
- Activiteitenbesluit horeca, 2012 (ministerie van I en M)
- Wet geluidshinder, 18-01-2013
- Beleidsregel geluidsnormen bij evenementen in de open lucht, Coevorden 21-2-2012
- Geluidsbeleid evenementen in de open lucht, Nijmegen, september 2003
- Richtlijn 2000/14/EG inzake de geluidsemissie in het milieu door materieel voor gebruik buitenshuis
- Handreiking industrielawaai en vergunningverlening, Sonus B.V, Raadgeven Ingenieurs (www.sonus.nl)

Technisch
- Protocol geluidsmeting Horeca en Evenementen, datum ? opgesteld op verzoek van het Openbaar Ministerie Leeuwarden
- Handleiding meten en rekenen industrielawaai, 2004, i.o.v. Ministerie VROM, Directoraat Generaal Milieubeheer en Directie geluid en verkeer.
- Technische handleiding nieuwe geluidsnormen voor muziekactiviteiten, 2012, VLAREM (Departement Leefmilieu, Natuur en Energie. Brussel)

Overig
- Hoe omgaan met geluidsoverlast gebonden aan horecazaken, Bert van der Beken, eindwerk tot het bekomen van de graad van Bachelor in de Maatschappelijke Veiligheid, academiejaar 2010-2011, Katholieke Hogeschool zuidwest Vlaanderen.

notitie geluidshinder berg en bos [17-3-2014]